Voorwaarden voor nieuwe politieke partijen

Home > Verkiezingen > Voorwaarden voor nieuwe politieke partijen

Voorwaarden voor nieuwe politieke partijen

Als u mee wilt doen met de gemeenteraadsverkiezingen, moet u uw partij laten registreren bij de gemeente. Het is verstandig om u over de procedure vooraf en tijdig te laten informeren door Bureau Verkiezingen (zie onder contact).

Alleen groeperingen die een vereniging zijn met volledige rechtsbevoegdheid kunnen een naam ('aanduiding') bij het centraal stembureau te Lopik registreren.
Bij het registratieverzoek dienen te worden gevoegd:

  • een afschrift van de notariële akte waarin de statuten van de vereniging zijn opgenomen
  • een bewijs van inschrijving in het handelsregister van de Kamer van Koophandel
  • een bewijs van betaling van de waarborgsom
  • een verklaring van de politieke groepering, houdende aanwijzing van haar gemachtigde en plaatsvervangend gemachtigde.

Stroomschema-registratie-aanduiding-gemeenteraadsverkiezingen

Indienen verzoek

Uiterlijk 27-12-2017 moet het verzoek ingediend zijn.

Waarborgsom

Tevens moet een waarborgsom worden betaald. Deze bedraagt € 112,50. De waarborgsom wordt teruggegeven als bij de eerstvolgende verkiezing een geldige kandidatenlijst wordt ingeleverd. De waarborgsom kan gestort worden op NL23BNGH0285005146 t.n.v. Gemeente Lopik.

Bevoegde bestuurders

Voor de ontvankelijkheid van het registratieverzoek is het belangrijk dat deze is ingediend door de hiertoe bevoegde bestuurders. Wie dat zijn, blijkt uit de statuten en het uittreksel van de Kamer van Koophandel.

Beoordeling registratieverzoeken

Politieke partijen die onder een bepaalde naam ('aanduiding') willen deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezing, moeten deze vooraf laten registreren bij het centraal stembureau. Het centraal stembureau toetst of dit verzoek kan worden ingewilligd. De doelstellingen of activiteiten van de politieke partij worden niet getoetst. Het centraal stembureau beperkt zich bij zijn beoordeling tot de aanduiding zelf. De doelstelling of de activiteiten van de groepering kunnen geen reden zijn het verzoek af te wijzen.

Beoordeling door centraal stembureau

Het centraal stembureau kan in de volgende gevallen afwijzend beslissen op een verzoek tot registratie:

  • De aanduiding is in strijd met de openbare orde.
  • De aanduiding is verwarrend omdat hij geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een al geregistreerde aanduiding van een andere politieke groepering, of met een aanduiding waarvoor al eerder een registratieverzoek is ingediend.
  • De aanduiding is anderszins misleidend voor de kiezers.
  • De aanduiding bevat meer dan 35 letters of andere tekens. N.b. voor meer informatie over de normen ten aanzien van naamstelling partijen.
  • De aanduiding komt geheel of in hoofdzaak overeen met die van een door de rechter verboden en ontbonden rechtspersoon.
  • Op dezelfde dag wordt bij het centraal stembureau een verzoek ingediend tot registratie van dezelfde of nagenoeg dezelfde aanduiding.

Het verzoek moet uiterlijk binnen zijn op 27 december 2017. Komt het later binnen, dan wordt het verzoek tot de volgende verkiezing buiten behandeling gesteld.

De Kieswet bepaalt geen termijn waarop het centraal stembureau een besluit moet nemen over het verzoek. Een registratieverzoek is normaal gesproken binnen zes weken afgehandeld. In verkiezingstijd gaat dit sneller. Bij een eventuele afwijzing door het centraal stembureau hebben politieke partijen nog de mogelijkheid om een aangepast verzoek in te dienen.

Het centraal stembureau publiceert de lijst van centraal geregistreerde aanduidingen met de namen van de gemachtigde en de plaatsvervangend gemachtigde in het Kontakt en op de gemeentelijke website.

Doorwerking Partijnaam

Aanduidingen die al zijn geregistreerd voor de verkiezingen van de Tweede Kamer dan wel provinciale staten hebben 'doorwerking'. Dit betekent dat deze aanduidingen niet opnieuw hoeven te worden geregistreerd in de verschillende gemeenten voor de gemeenteraadsverkiezingen.

Overigens kunnen plaatselijke afdelingen van landelijke partijen de plaatsnaam laten toevoegen aan de landelijk geregistreerde aanduiding. In dat geval is echter geen sprake meer van doorwerking van de landelijke aanduiding en moet de lokale afdeling een verzoek bij de gemeente indienen tot registratie van deze nieuwe aanduiding. Ook moet blijken dat de landelijke groepering geen bezwaar heeft tegen registratie op lokaal niveau, bijvoorbeeld door een verklaring van geen bezwaar af te geven of door een samenwerkingsovereenkomst aan te gaan.

Het register van aanduidingen voor de Tweede Kamer wordt bijgehouden door de Kiesraad. De aanduidingen geregistreerd op provinciaal niveau worden bijgehouden door de centrale stembureaus van de verschillende provincies. Voor Utrecht  is dat de gemeente Utrecht.

Blanco lijst

Registratie van een aanduiding is niet verplicht. Een politieke groepering kan er ook voor kiezen om deel te nemen aan de verkiezingen met een zogenaamde blanco lijst. In dat geval staat er alleen een nummer boven de lijst van de partij op de kandidatenlijst en het stembiljet - en geen naam. Toch komt het niet vaak voor dat een politieke groepering een blanco lijst inlevert. Het ontbreken van een naam (aanduiding) wordt als een nadeel ervaren bij het voeren van campagne.
N.B. Een groepering die met een blanco lijst wil deelnemen aan de verkiezing slaat de procedure van registratie van een aanduiding over.

Procedure blanco lijst

Voor het inleveren van de kandidatenlijst geldt de normale procedure, op de volgende punten na:

  • omdat er geen aanduiding geplaatst hoeft te worden, is een machtiging om dit te doen niet nodig;
  • op de ondersteuningsverklaringen kan de ruimte achter ‘aanduiding partij’ leeg blijven. Dit geldt voor alle overige formulieren waar de aanduiding van de groepering gevraagd wordt;
  • het voeren van een gezamenlijke lijst waarbij de aanduidingen van de betrokken groeperingen worden samengevoegd is niet mogelijk;
  • het aangaan van een lijstencombinatie is niet mogelijk.

Ondersteuningsverklaringen

Ondersteuningsverklaringen (overeenkomstig model H4) zijn schriftelijke verklaringen van personen die deelname van de partij ondersteunen. Ook personen die op een lijst als kandidaat staan, mogen zo'n verklaring tekenen. Het is niet toegestaan meer dan één ondersteuningsverklaring per persoon te tekenen.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen moet een lijst worden ondersteund door ten minste 10 kiezers.

Ondersteuningsverklaringen zijn vereist als partijen:

  • voor het eerst deelnemen aan de verkiezing;
  • bij de vorige gemeenteraadverkiezing geen zetel hebben behaald;
  • deelnemen met een blanco lijst (zonder aanduiding).

Wat is een ondersteuningsverklaring?

Een ondersteuningsverklaring is een schriftelijke verklaring van een kiezer die daarmee aangeven dat zij de deelname van de betreffende partij aan de verkiezing ondersteunen. Iedere kiesgerechtigde die woonachtig is in Lopik waarvoor de betreffende lijst geldt kan een ondersteuningsverklaring tekenen. Dit kan in het Gemeentehuis en in de twee weken (maandag 22-01-2018 t/m vrijdag 02-02-2018) voorafgaand aan de kandidaatstelling en op de dag van de kandidaatstelling zelf. Het invullen van een adres op de ondersteuningsverklaring is niet (meer) verplicht. De gemeente neemt het formulier niet in. Hij/zij er zelf moeten zorgen dat zijn/haar ondersteuningsverklaring bij de contactpersoon van de desbetreffende partij terecht komt.
Kiezers die een ondersteuningsverklaring ondertekenen moeten zich realiseren dat alle verkiezingsstukken openbaar zijn, dus voor iedereen terzinzage liggen.

Hoe wordt een ondersteuningsverklaring afgelegd?

Politieke groeperingen die voor het eerst meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen of op dit moment geen zetel hebben, moeten ondersteuningsverklaringen inleveren op de dag van kandidaatstelling. Er moeten tenminste 30 ondersteuningsverklaringen overlegd worden. De politieke groeperingen moeten deze zelf aan de kiezer beschikbaar stellen. De kiezer die een politieke groepering wil ondersteunen kan de ondersteuningsverklaring van nog invullen (uiterlijk tot 17.00 uur) laten controleren aan een van de publieksbalies in het gemeentehuis in Lopik.

Kiezers kunnen hiervoor terecht bij de publieksbalies in het gemeentehuis, Raadhuisplein 1. Voor het afleggen van een ondersteuningsverklaring hoeft u geen afspraak te maken. Maar u moet wel binnen de reguliere openingstijden komen.

Die zijn als volgt: maandag t/m donderdag: 08.30 tot 17.00 uur, vrijdag 08.30 tot 12.00 uur en dinsdagavond: 17.30 tot 20.00 uur.

De kiezer moet naast de ondertekende ondersteuningsverklaring (model H4) ook een geldig legitimatiebewijs meenemen. De kiezer zorgt er zelf voor dat de gecontroleerde en geparafeerde verklaring bij de politieke groepering wordt ingeleverd.

Voorinlevering

De kandidatenlijst en de bijbehorende stukken kunnen in veel gevallen al vóór de dag van de kandidaatstelling worden gecontroleerd door het centraal stembureau. Dit wordt voorinlevering genoemd. Ook als bij voorinlevering blijkt dat alle stukken in orde zijn, moeten de stukken alsnog op de dag van de kandidaatstelling worden ingeleverd. Voor informatie over voorinlevering kunnen partijen contact opnemen met Bureau Verkiezingen. Zie contact.

Kandidaatstelling

De dag van kandidaatstelling is op de 43ste dag voor de dag van stemming. Dat is voor de komende gemeenteraadsverkiezingen op maandag 5 februari 2018. Op deze dag moeten alle politieke groeperingen, die willen deelnemen aan de verkiezing, hun kandidatenlijsten tussen 9.00 - 17.00 uur (exact) inleveren. In het gemeentehuis, Raadhuisplein 1 te Lopik.

Politieke partijen die voor het eerst deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen of die bij de vorige gemeenteraadsverkiezing geen zetel hebben behaald dienen een waarborgsom ter hoogte van € 225,- te betalen. (Zie artikel H 14 van de Kieswet).  Ook dienen nieuwe groeperingen - en reeds geregistreerde politieke partijen die in de laatstgenoemde verkiezingen geen zetels hebben behaald - 10 ondersteuningsverklaringen over te leggen.

Voor het maken van kandidatenlijsten kunnen partijen gebruik maken van ondersteunende software verkiezingen. Bureau Verkiezingen zal deze software kosteloos beschikbaar stellen. Een nieuwe politieke partij, of een partij die in de gemeenteraad maximaal 15 zetels bezet, mag maximaal 50 kandidaten op de lijst zetten.

In te leveren bescheiden op de dag van kandidaatstelling

  • Lijst van de kandidaten (model H1)
  • Verklaringen van instemming van alle kandidaten dat zij op de lijst zijn geplaatst (model H9)
  • Verklaring van elke kandidaat die niet in Lopik woont, dat hij/zij voornemens is zich bij benoeming in Lopik te vestigen
  • Machtiging tot het plaatsen van een aanduiding van de politieke groepering boven de kandidatenlijst (model H3-1)
  • Machtiging tot het plaatsen van één gezamenlijk aanduiding (model H3-2). Dit alleen nodig als de aanduidingen van twee of meer politieke groeperingen op één gezamenlijke lijst komen
  • Een verklaring over het verbinden van kandidatenlijsten tot een lijstencombinatie (model I10). Dit is alleen nodig als twee of meer politieke groeperingen een lijstencombinatie aan willen gaan
  • Bewijs van kiesgerechtigdheid van degene die de bescheiden inlevert
  • Origineel bewijs van betaling van de waarborgsom (voor nieuwe partijen)
  • 10 ondersteuningsverklaringen. (Dit is alleen nodig voor partijen die voor het eerst deelnemen aan de verkiezing of nu geen zetel hebben in de gemeenteraad)

Instemmingsverklaring kandidaten

Bij de kandidatenlijst wordt van iedere daarop voorkomende kandidaat een schriftelijke verklaring ingeleverd waarmee hij/zij instemt met plaatsing op deze lijst. Een kandidaat kan zijn verklaring van instemming niet intrekken. Van iedere kandidaat die nu geen zitting heeft in de gemeenteraad is ook een kopie van een geldig legitimatiebewijs nodig. Wij adviseren om van iedere kandidaat een kopie van een geldig legitimatiebewijs mee te nemen.

Met legitimatiebewijs bedoelen wij:

  • een geldig paspoort
  • een geldige Nederlandse identiteitskaart
  • een geldig rijbewijs N.B. De kopie van het geldige legitimatiebewijs moet duidelijk leesbaar zijn, net als de handtekening van betrokkene.