Pré-mantelzorgwoningen

Naast het plaatsen van een mantelzorgwoning is het in de gemeente Lopik ook mogelijk om tijdelijk een pré-mantelzorgwoning te plaatsen. Hiermee kunnen mensen die naar verwachting in de toekomst zorg nodig zullen hebben, samen met hun familie zich tijdig voorbereiden op een toekomstige mantelzorgsituatie. Dit maakt het mogelijk om langer zelfstandig in de eigen vertrouwde omgeving te blijven wonen.

De verwachte behoefte aan mantelzorg

Bij een pré-mantelzorgwoning gaat het om zorg die in de toekomst wordt verwacht. Er is nu nog geen zorg nodig, maar het is wel aannemelijk dat er binnen tien jaar een zorgbehoefte ontstaat. Bijvoorbeeld als te verwachten is dat er binnen enkele jaren mantelzorg nodig zal zijn vanwege de leeftijd of een progressieve ziekte.

Voor een pré-mantelzorgwoning gelden regels. Deze staan in de Beleidsregels pré-mantelzorg gemeente Lopik 2026. Deze beleidsregels zorgen voor tijdige en passende huisvesting en besteden aandacht aan het behoud van de ruimtelijke kwaliteit, de leefbaarheid en een goed woon- en leefklimaat.

Voor wie is een pré-mantelzorgwoning?

Een pré-mantelzorgwoning is niet zomaar een extra woning in de achtertuin waar iedereen mag wonen. Tussen de bewoners van de bestaande woning en de bewoners van de pré-mantelzorgwoning moet een aantoonbare sociale relatie bestaan. Daarnaast moeten de bewoners voldoen aan de voorwaarden uit de beleidsregels.

Inwoners van 75 jaar of ouder hoeven geen verklaring van een zorgprofessional te overleggen.
Inwoners onder de 75 jaar moeten een verklaring van een zorgprofessional overleggen waaruit blijkt dat binnen tien jaar een mantelzorgsituatie te verwachten is. Deze verklaring kan bijvoorbeeld worden afgegeven door een huisarts, wijkverpleegkundige of medisch specialist.

Mogelijkheden voor bouwen en gebruik pré-mantelzorgwoningen

Voor het gebruiken of bouwen van een pré-mantelzorgwoning gelden regels. U kunt een pré-mantelzorgwoning realiseren door:

een bestaand gebouw, zoals een garage of schuur, te verbouwen;
een nieuw bijbehorend bouwwerk te bouwen dat eerst als pré-mantelzorgwoning wordt gebruikt en later bijvoorbeeld als schuur of garage;
een pré-mantelzorgwoning als tijdelijk gebouw op het erf te plaatsen.

Een pré-mantelzorgwoning is altijd tijdelijk. Het is daarom belangrijk om dit mee te wegen bij de keuze voor de vorm van de pré-mantelzorgwoning.

Eisen bouwwerk

Wordt de pré-mantelzorgwoning gerealiseerd in een bestaand of nieuw bijbehorend bouwwerk? Dan moet dit bouwwerk passen binnen de bebouwingsmogelijkheden voor bijbehorende bouwwerken. Daarbij sluit de gemeente Lopik aan bij de regels uit het Omgevingsplan gemeente Lopik en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Deze regels bepalen onder meer de maximale oppervlakte, goothoogte en bouwhoogte.

Kan de pré-mantelzorgwoning niet binnen deze mogelijkheden worden gerealiseerd? Dan is het mogelijk een tijdelijke pré-mantelzorgwoning op het erf te plaatsen met een maximale oppervlakte van 100 m². Hiervoor is een buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig.

De omgevingsvergunning wordt verleend voor een periode van 10 jaar en kan eenmalig met 5 jaar worden verlengd. Aan een periode van langer dan 15 jaar kan de gemeente niet meewerken.

Beoordeling van de pré-mantelzorgwoning in de omgeving

Bij de beoordeling van een aanvraag kijkt de gemeente onder meer naar:

de gevolgen voor de parkeer- en verkeerssituatie;
de gevolgen voor de woon- en leefomgeving;
de ruimtelijke kwaliteit van het perceel;
de milieusituatie rond de woning, bijvoorbeeld de aanwezigheid van bedrijven in de omgeving.

Pré-mantelzorgwoning aanvragen

Een pré-mantelzorgwoning vraagt u aan met een omgevingsvergunning. Voor een pré-mantelzorgwoning is altijd een omgevingsvergunning nodig. U vraagt deze aan via het Omgevingsloket: https://omgevingswet.overheid.nl/aanvragen.

Bij uw aanvraag moet u aantonen dat u voldoet aan de voorwaarden voor pré-mantelzorg. Ook voegt u de benodigde documenten toe, zoals een verklaring van een zorgprofessional als u jonger bent dan 75 jaar en een schriftelijke verklaring van de duurzame sociale relatie tussen de (toekomstige) zorgverlener en zorgontvanger.

Voor het behandelen van een aanvraag zijn leges verschuldigd.

Ontstaat er een mantelzorgsituatie?

Dan gelden vanaf dat moment de regels voor een mantelzorgwoning.

Is de pré-mantelzorgwoning gemaakt in een bestaand bijgebouw, zoals een garage of schuur? Dan kan het gebruik als mantelzorgwoning onder voorwaarden vergunningvrij zijn.
Is voor de pré-mantelzorgwoning een apart tijdelijk gebouw geplaatst? Ook dan kan de mantelzorgwoning onder voorwaarden vergunningvrij zijn. Of dit mogelijk is, hangt onder andere af van de plaats en afmetingen van het gebouw en de regels die op het perceel gelden.

De voorwaarden voor een mantelzorgwoning leest u hier: Mantelzorgwoningen | Gemeente Lopik. Voldoet uw situatie niet aan de voorwaarden voor vergunningvrij gebruik of bouwen? Dan kan een nieuwe omgevingsvergunning nodig zijn. Controleer via het Omgevingsloket of u een omgevingsvergunning nodig heeft.

Beëindiging van pré-mantelzorgsituatie

Als geen verlenging van de pré-mantelzorgwoning wordt aangevraagd of verleend en er geen mantelzorg nodig is, moet de pré-mantelzorgwoning worden aangepast of verwijderd.

Wanneer de pré-mantelzorgwoning in een bijgebouw is gerealiseerd, moeten de elementen die het bijgebouw geschikt maken als woning worden verwijderd.
Wanneer een tijdelijk gebouw is geplaatst, moet dit volledig worden verwijderd.

Dit moet binnen zes maanden na afloop van de omgevingsvergunning of na beëindiging van de pré-mantelzorgsituatie gebeuren. Bij beëindiging moet het college hiervan binnen twee maanden schriftelijk op de hoogte worden gesteld.

Heeft u vragen over bouwen, verbouwen of de omgevingsvergunning voor een pré-mantelzorgwoning? Dan kunt u contact opnemen met de ODU. Heeft u vragen over de beleidsregels pré-mantelzorgwoningen? Neem dan contact op met de gemeente Lopik via gemeente@lopik.nl of 0348-55 99 55.